سه شنبه, ۲۸ دی ۱۳۹۵

درباره ما

Close
آخرین خبر با عنوان ، جریان اصلاحات «پسا هاشمی» در 12 ساعت قبل منتشر شده است .
»   خبر ویژه, گزارش  »   کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعه
355 views
۳۰ دی ۱۳۹۴ , ساعت ۱۴:۳۶
کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعه

دیدگاه برخی کارشناسان درباره توسعه

کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعه

ژیانا اسکندری: علیرغم تمهیدات و برنامه‌های مدون برای جذب سرمایه‌گذاری و برخی سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در طول سه دهه گذشته در کردستان، شاخص‌های توسعه این استان هنوز جایگاه مناسبی در میان دیگر استان‌های کشور ندارد. شاخص‌هایی که بهبود و ارتقاء آنها مستلزم داشتن و اجرای دقیق برنامه‌های بلندمدت و میان‌مدت است که برنامه ششم توسعه یکی از این برنامه‌هاست؛ برنامه ای که انتظار می‌رود بر اساس آن راهکاری تدوین شود تا استان‌های کمتر برخوردار، بیش از گذشته مورد توجه نظام برنامه‌ریزی کشور قرار گیرد. آنچه مسلم است برنامه‌های توسعه کشور در برگیرنده اقدامات، پروژه ها و سیاست‌های کلان در سطح ملی است و پیچیدن یک نسخه واحد برای 31 استانی که هر کدام مسایل، مشکلات، دغدغه ها و اولویت‌های خاص خود را دارند به نظر می‌رسد چندان کاربردی و اجرایی نباشد.

یک نظریه‌پرداز و اقتصاددان کردستانی می گوید: برنامه ششم توسعه هیچ دستورالعمل نظام برنامه‌ریزی و هیچ پیش‌بینی مشخصی برای استان‌ها ندارد یعنی فاقد برنامه ریزی توسعه برای استان های کشور به صورت تفکیکی است. البته به این معنی نیست که هیچ گونه اقدامی اعم از عمرانی یا توسعه ای در استان ها نخواهد داشت. زیرا بدیهی است که هر برنامه توسعه در مکان معنا پیدا می کند و به اجرا در می آید انتظار از برنامه ششم توسعه این بود که بعد از ۱۰ برنامه عمرانی و توسعه ای در طول ۷۰ سال گذشته و بعد از یک انتخابات سرشار از امید و یک دولت پیروز در انتخابات برای اولین بار برنامه ای تهیه شود که اولاً با مشارکت استان ها تنظیم شود ثانیاً اولویت های هر استان به طور مشخص برای تحقق در طول برنامه به عنوان حداقل هر برنامه استانی در متن برنامه ملی تعریف شود و ثالثا هر استان در اجرای برنامه و حتی در تامین منابع مالی و انسانی برنامه استانی به کار گرفته شود و به این ترتیب به بخشی از مطالبات استان ها به ویژه استان های کمتر توسعه یافته مثل استان کردستان، ایلام، کرمانشاه، لرستان، سیستان و بلوچستان و خراسان شمالی در این برنامه پاسخ داده شود اما متاسفانه در دستورالعمل برنامه ریزی برنامه ششم، باید بعد از تصویب قانون برنامه، استان ها برنامه خود را تنظیم کنند.

 کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعهدکتر بایزید مردوخی می‌افزاید: برنامه های توسعه کشور چه پیش از انقلاب و چه بعد از انقلاب همه در برگیرنده اقدامات و پروژه ها و سیاست های کلان در سطح کلان و ملی است این برنامه ها گرچه در سطح ملی می توانند متغیرهای کلان را مثل نرخ اشتغال، درآمد سرانه و رفاه عمومی به همه استان ها بدهد، اما به این معنی نیست به طور مشخص به اولویت های استانی در برنامه توجه کرده است. استانی ممکن است به جای استادیوم ورزشی خواستار بیمارستان باشد و استان دیگری به جای فرودگاه خواستار راه و زیربناهای مناسب دیگری باشد و این مطالبات در برنامه های توسعه کلان و در برنامه های توسعه استانی باید دیده شود برنامه ششم توسعه حداقل می توانست اولویت های استانی را از مقامات و مردم استان ها سوال کند تا در برنامه سطح ملی اولویت داده شود به طوری که برنامه را واقع بینانه کند ما در گذشته در برنامه ریزی دچار این توهم بودیم که مثلا اگر در نقطه ای از کشور صنعتی ایجاد کردیم سرریز آثار این صنعت به همه استان ها می رسد و بحثی داشتیم به عنوان «اسب و گاری» که گفته می شد اگر در نقطه ای صنعتی ایجاد کنیم و کشاورزی را توسعه بدهیم مثل یک اسب گاری را به دنبال خود می کشاند، فرهنگ مردم را ارتقاء، درآمد را افزایش و بیکاری و مهاجرت روستایی را کاهش می دهد آن زمان شاید تا حدود کمی اتفاق می افتاد ولی امروز چنین چیزی صحت ندارد.
این اقتصاددان می گوید: توسعه اقتصادی کردستان در مرحله اول مستلزم ایجاد و توسعه زیربناهای توسعه ای است که باید با سرمایه گذاری های عمومی در مرحله اول و مشارکت بخش دولتی و بخش غیردولتی در مرحله بعد زیربناسازی های آن فراهم شود بخش خصوصی استان در صورتی که فضای مناسب برای مشارکت داشته باشد کارآمدتر از بخش دولتی می تواند به توسعه صنعتی استان کمک کند و می توان گفت که سرمایه های مالی و انسانی کردستان به سطحی از اندازه، علاقه و آگاهی رسیده که اگر شرایط فعالیت برای بهره برداری از آنها مساعد شود قادر به ایفای نقش اصلی در توسعه استان خواهد بود از طرفی با توجه به جهت گیری های دولت تدبیر و امید و محدودیت منابع دولتی همه توجهات دولت یازدهم معطوف به جذب مشارکت بخش خصوصی و بهبود فضای کسب و کار است و اگر قوانین و مقررات و برخوردهای بروکراسیک دستگاه های دولتی که عموما خصلت کنترلی دارند نه تسهیل گری و از طرفی نقدینگی محدود نظام بانکی، ضعف شدید بازار سرمایه و به طور کلی مجموعه ای که آن را “نظام تدبیر توسعه اقتصادی” نامگذاری کرده ام در همین وضعیت فعلی باقی بماند نمی توان امید زیادی به حرکت کارآمد بخش خصوصی داشت با این حال برنامه ششم توسعه تاکید اساسی روی تامین منابع بخش خصوصی در طول پنج سال برنامه دارد اما لازمه مشارکت بخش خصوصی علاوه بر اصلاحات نظام تدبیر اقتصادی مستلزم به میدان آمدن یک بخش خصوصی چالاک، غیررانتی و علاقه مند به توسعه اقتصادی اجتماعی کشور است که علاوه بر مصالح شخصی به مصالح ملی هم بیشتر از این پایبند باشد.
 کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعهدکتر محمود حاجی رحیمی عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان می گوید: بخش خصوصی شالوده‌ اقتصاد آزاد مبتنی بر بازار است و جلب مشارکت این بخش بدون ترید می تواند در استان کردستان به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال و در مجموع به توسعه‌ اقتصادی استان کمک کند؛ لذا در برنامه‌ ششم باید تا حد امکان از این ظرفیت بالقوه بهره گرفت. اما جذب بخش خصوصی با شعار و تعارف و حتی با برنامه‌ توسعه‌ اقتصادی روی کاغذ امکان پذیر نیست. بخش خصوصی حساس و گریزپاست، پا جایی نمی گذارد که به ثبات و پایداری آن ایمان و اطمینان نداشته باشد و زیرساخت‌های لازم برای فعالیت آن فراهم نباشد. لذا چنانچه به دنبال جذب بخش خصوصی هستیم باید زمینه‌های لازم برای فعالیت آن یعنی ایجاد ثبات و زیرساخت‌ها را در دستور کار جدی قرار داد و در برنامه ششم تا حد امکان استان کردستان در این زمینه‌ها با توجه به عقب افتادگی‌های مزمن گذشته در اولویت قرار گیرد.
دکتر محمود حاجی رحیمی می گوید: در تدوین برنامه ششم باید افزایش اختیارات استانداران و مدیران محلی در نظر گرفته شود و بهای بیشتری به مشارکت مردمی و به ویژه نخبگان بومی داده شود. علی رغم همه‌ مشکلات و عقب ماندگی‌های استان کردستان لازم نیست در برنامه‌ ششم توسعه سهم استان‌های دیگر به این استان تخصیص یابد بلکه کافی است به جای تعیین سهم استان‌ها بر پایه روابط و سهم در قدرت سیاسی، براساس شاخص‌های انسانی و جمعیتی، طبیعی و ژئوپلیتیکی سهم واقعی استان در اختیار آن قرار گیرد.
به گفته وی مهمترین پیشنهاد برای توسعه استان کردستان در کنار رعایت موارد فوق، عملی کردن و توجه جدی در برنامه‌ ششم به ایجاد و توسعه مناطق آزاد تجاری بانه و مریوان است. این مناطق آزاد در کنار کمک به توسعه‌ زیرساخت‌های پایه‌ استان که به جلب مشارکت بیشتر بخش خصوصی مولد کمک می کند، زمینه بهره‌مندی استان از مزیت قرارگیری در شاهراه اقتصادی خاورمیانه را می دهد که به توسعه استان و حتی ایفای نقش موثر استان در توسعه اقتصادی کل کشور منجر می شود.
 کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعهدکتر کامران کسرایی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج نیز شاخص های اقتصادی و توسعه ای استان را در وضعیت مناسبی نمی داند و برنامه ششم توسعه را یکی از برنامه های بهبود این شاخص ها می داند و می گوید: نخستین کار اساسی این است که شکاف توسعه ای استان نسبت به استان های برخوردار در زمینه های مختلف تعیین شود که در هر برنامه توسعه ۲۰ تا ۳۰ درصد از این شکاف کاهش می یابد که در صورت داشتن چنین برنامه ای در یک بازه زمانی ۱۲ ساله ۷۰ درصد شکاف توسعه استان نسبت به سایر استان ها از بین می رود و کردستان در بین هشت استان بالای کشور قرار می گیرد.
 کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعهدکتر عزت کرمی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد سنندج می گوید: از آنجایی که استقلال بخش خصوصی در انجام وظایف محوله قانونی، حیطه اختیارات و قوانین جامعی که حمایت از آن را تضمین کند، در برنامه پنجم توسعه محقق نشده است بخش خصوصی تمایل کمتری به سرمایه گذاری در واحدهای تولیدی کلان دارد بنا براین تنها راه حلی که بتوان بخش خصوصی را ترغیب کرد قانون گذاری صحیح، هوشمندانه و متناسب با شرایط واقعی است که از طریق آن بتوان موانع پیش روی سرمایه گذاری کلان بخش خصوصی را مرتفع کرد اما به دلیل عدم همسویی مجلس و دولت در بیشتر موارد، رسیدن به چنین امری امکان پذیر نیست.
وی می گوید: بطور کلی پیچیدن نسخهای یکسان برای کشوری پهناوری مثل ایران با شرایط جغرافیایی، اقلیمی و قومی متفاوت منطقی به نظر نمیرسد، چنین امری نه تنها در رابطه با استانهای کمتر توسعه یافته، بلکه در رابطه با دیگر استانها نیز مطلوب نیست از طرفی توسعه نامتوازن اصطلاحی است که خاص استانهای توسعه یافته است، محیط زیست، منابع طبیعی، عوامل فرهنگی و اجتماعی در این مناطق به دلیل توسعه بدون کارشناسی و غیرمنطبق با پتانسیلهای منطقه دچار خسارت سنگین و گاها جبران ناپذیر شده است. در مقابل در استانهای محروم اصلا توسعهای صورت نگرفته است تا نامتوازن باشد، در نتیجه این مناطق از آسیبهای توسعه نامتوازن در امان ماندهاند، که جای بسی خوشحالی است. با توجه به این ضرب المثل ” ماهی را هر وقت از آب بگیرید تازه است” و آنچه که در این رابطه بسیار بسیار مهم است رفع تبعیض و توجه یکسان به تمام مناطق و سرمایه گذاری بر مبنای توسعه پایدار است.
کرمی می افزاید: بخش کشاورزی و منابع طبیعی از پتانسیلهای بالقوه بسیار ارزشمند و امیدوارکننده استان کردستان محسوب می شود که بیگمان توسعه استان بدون توجه به این مهم میسر نمی شود.
 کردستان در چشم‌انداز برنامه ششم توسعهدکتر پیمان عزتی، مدیر یکی از واحدهای تولیدی کردستان می گوید: در برنامه پنج ساله ششم آینده باید به اقتصاد مبتنی بر واردات و صادرات از طریق مرزهای استان به اقلیم کردستان عراق اهتمام ورزید و با بهره برداری از منطقه آزاد بانه و مریوان یا منطقه آزاد ماد ، تسریع در پروژه احداث فرودگاه سقز و ورود راه آهن از شمال و شرق استان نقشه راهی برای تسهیل در رفت و آمدها و جذب گردشگر و سرمایه گذار به منطقه آزاد تجاری صنعتی ماد جذابیت های گردشگری و راه های استان را بهبود داد و هتل ها و مراکز گردشگری مدرنی راه اندازی شود.
دکتر عزتی می‌افزاید: با علم به این اهداف بکر در راستای ترسیم نقشه راه برای استان کردستان می توان شاخص های توسعه برنامه چهارم و پنجم را مقایسه کرد تا برنامه ششم در مباحث صنعتی، اقتصادی، فرهنگی، گردشگری، ورزشی، کشاورزی برون یابی شود. با این حساب دیدگاه بهتری برای شروع و پایان برنامه ششم به وجود می آید.

گفتگو و گزارش از: ژیانا اسکندری

مطالب مشابه:

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • پذیرش آگهی در هیوانیوز

  • تلگرام هیوا نیوز