فیض‌الله پیری: ایرانیانی که بعد از ظهر روزهای بیستم تا بیست و ششم شهریور ماه، منطقه ی آزاد انزلی رابرای گذراندن ساعتشان انتخاب می کردند، برنامه های متفاوت فرهنگی را برای نخستین بار در این منطقه تجربه می کردند؛ تجربه ای که از حس مشترک شادی و زیبایی و عرفان و دیدن سوغات ها و لباس و غذا و صنایع دستی کردستان شکل می گرفت. کردستان همه این زیبایی های فرهنگی و مردم شناسانه را به سوغات آورده بود تا به ایرانیان دیگر ارائه کند. هفته ای فرهنگی که لبخند را بر لبان حاضران شناند، هیجان و شادی آفرید، خاطره ی زیبا در ذهن ماندگار کرد و و زیبایی و صلح دوستی و فرهنگ اصیل کردستانی ها به دیگر ایرانیان معرفی کرد.
هفته فرهنگی استان ها با توافق مناطق آزاد تجاری کشور با وزارت کشور انجام می شود و کردستان با انرژی و آمادگی خاص پیشتاز و آغازگر این برنامه ها بود. آن گونه که مسئولان مناطق آزاد می گویند، سالانه دو تا سه استان برنامه های فرهنگی را در منطقه ی آزاد انزلی ارائه می کنند. این منطقه که در ۲۰ کیلومتری شهر انزلی قرار دارد، بخش تجاری و گردشگری آن شامل مراکز بزرگ خرید و گردشگری در سواحل خزر است که زمینه و پتانسیل این را دارد تا یک روز کامل را با لحظات شادی و آرامش در اذهان هر خانواده ثبت کند.
هفته فرهنگی کردستان که در قالب جشنواره ترنم دریا و در فضای باز و در کنار مراکز تجاری و تفریحی برگزار شد، این شانس را به مسافران و و شهروندان و کارکنان محلی را داد تا با بخشی از فرهنگ کردستان آشنا شوند و زیبایی های سرزمین تمدن و تاریخ و موسیقی را از نزدیک ببینند. در هفته فرهنگی کردستان گروه های دف نوازی، نوای آسمانی طریقت های عرفانی را طنین انداز کردند. گروههای هه لپرکی، سماع شادی آفرین و زیبا شناسانه توام با موسیقی سازدهل و سرنا ارائه دادند، گروههای موسیقی با نغمات محلی کردی شورآفرینی کردند و دسته های تئاتر خیابانی نیز مردم را حول خود جمع کردند. این در حالی بود صندلی ها در دوسوی خیابان گونه غرفه های صنایع دستی، پوشاک، خوراک و آش های محلی و صنایع دستی و گردشگری چیده شده بودند تا جمعی در میان فرهنگ غنی کردستان پوشیده شوند و حلقه فرهنگ کردستان آنها را به آغوش گیرد. استقبال از برنامه هانشان داد که فرهنگ کردستان آشنای گم شده ای بود تازه پیدا شده و اینک می توان از این دیدار فرهنگی شکفت و شگفت زده شد، خوشحال شد. کردهایی که به صورت اتفاقی از مناطق مختلف ایران از استانهای شمالی تا گنبد کاووس و قزوین و مناطق کردنشین در این برنامه شانس حضور پیدا کرده بودند، از دیدار هم نژادان خود شکفته و بویژه بعضا به هنگام اجرای نغمات موسیقایی و عرفانی کردستان اشک شوق و شادی می ریختند و یا از شادی سرو پا نمی شناختند. برخی دیگر ایرانیان از جمله یک شهروند اصفهانی گفت: کردستان و نغمات عرفانی و فلسفی آن برای ما بسیار ارزشمند است و ایران آن را از دل و جان دوست دارد و باید پاس بدارد. به گواه غرفه داران نمایشگاه صنایع دستی و خوراکهای محلی کردستان، استقبال مردم رضایتبخش بوده اگرچه طبیعی است پاپدشی مانند «کلاش هورامان» در این منطقه فروش کمتری داشته باشد. اما اکثر غرفه داران معتقدند که اسکان و پذیرایی و میزبانی بندر انزلی و همکاری آنها با مجموعه نمایشگاه در حد بالایی بوده، اگرچه تبلیغات محیطی لازم در سطح شهر و اطراف منطقه ی آزاد صورت نگرفته بود. با این حال شرکت کنندگان هدف اصلی خود را معرفی فرهنگ کردستان به دیگر ایرانیان را اصل موضوع قلمداد می کنند که هنوز برای بسیاری از ایرانیان این زیبائی ها ناشناخته مانده است و چه بجا استاندار کردستان در سخنرانی افتتاحیه تاکید کرد که برای شناخت ایران، باید کردستان را شناخت و بدون شناخت کردستان، شناخت ایران ممکن نیست.

 

هفته فرهنگی در همگرایی ملی موثر است
استاندار کردستان اما در نشست مقدماتی با رئیس منطقه ی آزاد انزلی و همکارانش و پیش از آغاز رسمی آیین افتتاحیه گفت: برگزاری هفته فرهنگی کردستان در بندر انزلی فرصت مغتنم و مناسبی برای معرفی فرهنگ و هنر کُردی است که در همگرایی ملی نیز موثر است.
عبدالمحمد زاهدی ابراز عقیده کردکه منطقه آزاد تجاری و صنعتی بانه و مریوان اگر اجرایی شود استان کردستان از نظر صنعتی و تجاری رونق پیدا می کند.
به گفته وی، دو شهر از نظر گردشگری نیز جز دو شهر زیبا و با اهمیت کردستان است. زاهدی افزود: مطالعات طرح منطقه آزاد بانه و مریوان ۱۰ سال پیش آغاز شده بود اما به هر دلیلی مسکوت ماند که بعدا در دولت یازدهم فعال و مطالعات آن بروز و محدوده آن مشخص شد. نیز او گفت: این طرح در دولت و همچنین کمیسیون اقتصادی مجلس مصوب شد و قرار است مهر سال جاری به صحن علنی مجلس برود.
زاهدی به تشریح مزیت های منطقه آزاد بانه و مریوان پرداخت و گفت: این طرح در محدوده دو مرز رسمی باشماق مریوان و سیرانبند بانه قرار دارد. وی با بیان اینکه مرز سیرانبند دو ماه گذشته گشایش یافته است، افزود: در مرز باشماق مریوان سالانه تا شش میلیون دلار ترانزیت کالا صورت می گیرد.
استاندار کردستان گفت: وسعت منطقه آزاد بانه و مریوان که دو منطقه منفصله با مدیریت واحد است، هشت هزار و ۳۰۰ هکتار است.
وی بیان کرد: در این منطقه همچون شمال زمین از ارزش زیادی برخوردار است چون زمین ها عمدتا جنگل، مرتع و یا کشاورزی است.

 

انزلی حامی منطقه‌ی آزاد مریوان-بانه
رئیس منطقه آزاد بندر انزلی نیز در این نشست گفت: هفته آینده دیداری با ۱۳ نماینده استان گیلان در مجلس شورای اسلامی داریم که با آنها برای رای آوردن منطقه آزاد بانه و مریوان رایزنی می کنیم. رضا مسرور گفت: منطقه آزاد انزلی تنها منطقه آزاد در شمال کشور است که مساحت آن ۹ هزار و ۴۰۰ هکتار است.
وی اظهار کرد: در حال اجرای طرح توسعه ای به نام بندر کاسپین در این منطقه هستیم که هدف از آن تجارت با روسیه و کشورهای حاشیه دریای خزر است.
به گفته وی این طرح از سال ۹۰ تا ۹۲ متوقف بود اما در سال ۹۳ با توان بخش خصوصی و سرمایه گذاری ۳۰۰ میلیارد تومانی آغاز شده است.
وی با اشاره به اینکه در این طرح ۲۲ پُست اسکله پیش بینی شده است، اظهار کرد: دو هزار ملیارد تومان دیگر برای اتمام این طرح نیاز است.
مسرور با بیان اینکه دو قوم گیلک و کُرد هم از نظر زبان وهم از نظر ظاهر شباهت های زیادی دارند، ابراز امیدواری کرد که این هفته فرهنگی موجب ارتباط بین دو استان گیلان و کردستان و مردمان آنها شود.
استاندار کردستان در این سفر که به مناسبت هفته فرهنگی استان کردستان در بندر انزلی صورت گرفته است به همراه معاونین از طرح های توسعه ای و گردشگری بندر انزلی نیز دیدار کرد.

 

دیپلماسی فرهنگی در اولین هفته‌ی فرهنگی به نام کردستان
مدیرکل فرهنگی و ارشاد اسلامی استان کردستان آغازگر رسمی برنامه های هفته فرهنگی کردستان در بندر انزلی بود. حجت الاسلام رحیم جعفری با تجلیل از جایگاه تاریخی و فرهنگی کردستان و با نام بردن از برخی خانواده های هنرمند کردستانی که تاثیر زیادی در عرصه ی فرهنگ و هنر ایرانی داشته بند، گفت: برگزاری نخستین هفته فرهنگی استانها به نام کردستان آغازی است برای دیپلماسی فرهنگی داخلی و باید در صحنه های فرهنگی توانمندی های فرهنگی همه مناطق ایران را معرفی کنیم. وی ادامه داد: هفته های فرهنگی استان های دیگر در کردستان، کیش ، قشم و تهران هم در آینده انجام خواهد داد وی با اشاره به اینکه آخرین هفته فرهنگی کردستان در دولت رئیس جمهور اصلاحات برگزار شد، گفت: در دوساله دولت تدبیر و امید با رویکردهای اساسی فضای باز فرهنگی و واگذاری امور فرهنگی به متولیان اصلی آن در استان کردستان حدود ۵۱ درصد رشد کمی در حوزه های مختلف تئاتر ، سینما ، مراکز فرهنگی هم تولید و هم اجرا داشتیم و ۶۷ درصد رضایتمندی ازمردم دربرنامه های فرهنگی درکردستان انجام شد.

 

شش منطقه‌ی آزاد میزبان هفته‌های فرهنگی استان‌ها
حجت الاسلام محمد علی زم ، چهره ی نام آشنای حوزه ی فرهنگ و معاون فرهنگی سازمان مناطق آزاد نیز در آیین افتتاحیه به اختصار سخن گفت. او گفت: افراد جامعه با قرار گرفتن درکنار هم و دریک تبادل انسانی تولید فرهنگ می کنند. وی افزود: فرهنگ ها تمدنها را می سازد و زیر بنای تمدن ها قرار می گیرد.
زم در ادامه خاطر نشان کرد: ایران ما سرشار از قومیت ها و طوائف و ملیت ها و بومها و اقوامی است که هرکدام برای خود دارای فرهنگ های مقتدری هستند که ایجاد کننده تمدنها بوده و همه این موفقیتها بر بال های ایرانیت و اسلامیت قراردارند و ایران می تواند با فرهنگ های غنی که در میان اقوام خود قرار دارد حرفهای موثر و اثرگذار برای تغییر رویکرد جهانی بدون از خشونت و پر از مهر و مودت و انسان دوستی و انسان مداری داشته باشد.

 

کردستان‌شناسی مقدمه ایران‌شناسی
استاندار کردستان هم در آیین افتتاحیه هفته ی فرهنگی کردستان در منطقه ی آزاد انزلی سخن گفت. نگته ی قابل توجه در سخنانه زاهدی اشاره او به ضرورت کردستان شناسی برای شناخت ایران بود. او به تاکید گفت: کردستان را باید شناخت تا ایرن را بشناسیم. اگر کردستان را نشناسیم ایران را نشناخته ایم.
استاندار کردستان گفت: برگزاری هفته های فرهنگی عامل هم افزائی وحدت ملی در کشور است و فرهیختگان استان کردستان همواره بر اعتلای ایران تلاش کرده اند
زاهدی افزود: اقوام ایرانی نیازمند شناخت متقابل هم هستند و برگزاری هفته های فرهنگی در کنار هم افزائی وحدت ملی موجب اقتدار فرهنگی و هنری کشور در عرصه های مختلف ملی و بین المللی می شود.
وی با بیان اینکه برای شناخت بهتر اقوام ایرانی باید فرهنگ، هنر و منطقه کردستان را نیز شناخت اضافه کرد: فرهنگ و هنر ایران از مجموعه قوم های مختلف تشکیل یافته و در این بین کردها اصیل ترین قوم آریائی هستند.
زاهدی گفت: استان کردستان دارای شخصیت های فرهنگی و هنری بزرگی است و ابراهیم یونسی از مترجمان بزرگ کشور از جمله این فرهیختگانی هستند که همواره برای اعتلای فرهنگی ایران تلاش کرده اند. وی اضافه کرد: غنا و گستردگی فرهنگی کردستان در بین استان های کشور کم نظیر است و امکانات گردشگری این استان آماده پذیرائی از همه مردم ایران در فصل های مختلف سال است.
اشتراکات فرهنگی گیلان و کردستان فراوان است
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی از دیگر سخنرانان آیین افتتاحیه هفته فرهنگی کردستان در انزلی بود. رضامسرور با بیان اینکه استانهای گیلان و کردستان دارای اشتراکات تاریخی و فرهنگی متعددی می باشند، برگزاری چنین مراسم هایی را منشاء خیر ارزیابی نمود و گفت: چراکه با افزایش برنامه های فرهنگی از این دست، مردم با فرهنگ و آداب و رسوم قومی و قبیله ای سایر استانها بیشتر آشنا می شوند.
او گفت: برگزاری هفته فرهنگی استان کردستان در راستای تفاهم نامه منعقده میان این سازمان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که برای نخستین بار برپا می شود.
رضا مسرور در مراسم افتتاحیه هفته فرهنگی استان کردستان که به میزبانی منطقه آزاد انزلی برگزار شد، با بیان اینکه آثار تاریخی و میراث فرهنگی علاوه بر میراث ملی می تواند دارای ارزش اقتصادی و موجب افزایش درآمد ملی و منطقه ای باشد، افزود: برگزاری هفته های فرهنگی موجب آشنایی با آداب و رسوم نقاط مختلف کشور می شود.
رئیس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی افزود: برگزاری هفته فرهنگی استان کردستان در راستای تفاهم نامه منعقده میان این سازمان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که برای نخستین بار برپا می شود.

 

سخنان تاثیرگذار قطب‌الدین صادقی هنرمند نام آوازه ایران
قطب الدین صادقی از هنرمندان نام آوازه کردستان در عرصه تئاتر و تلویزیون از سخنرانان شب فرهنگی اورامان در هفته فرهنگی کردستان در انزلی سخنان تاثیر گذار پیرامونت فرهنگ و تاریخ اورامان ایراد کرد. او از جمله با تشریح مختصر شرایط جغرافیای طبیعی اورامان، گفت گفت: در کنار اهمیت پنانسیل های طبیعی آنچه حایز اهمیت است، آنچیزی است که کردها در طول تاریخ آفریدند و یکی از این ویژگیهای حیرت انگیز کردستان زبان و ادبیات است..
صادقی با اشاره به اینکه زبان و ادبیات تنها میراث ماندگار کردها نیست، ادامه داد: از دیگر زیبایی های کردستان معماری منحصر بفرد آن است که با توجه به شرایط جغرافیایی در مناطق مختلف کردستان در انطباق خارق العاده با طبیعت حیرت انگیز کردستان بهترین و زیباترین فضای زیستی ممکن را خلق کرده است.
وی با ذکر این نکته که هورامان به عنوان بارزترین و زیباترین نوع تطبیق معماری کردستان با ذوق، مصالح و معماری داخلی است، ییان کرد: ارزش و جایگاه معماری این منطقه در یونسکو ثبت شده است.
وی را تاکید بر اینکه علاوه بر ادبیات و معماری، یافته ها و ابداعات مردم کردستان نیز شایان توجه است، گفت: بارزترین این ابداعات موسیقی مردم کردستان است که موسیقی منحصر بفرد برآمده از جغرافیا و تاریخ وام گرفته شده از ویژگی های نژادی و باوری مردمان کرد است.
او موسیقی کردستان موسیقی را، معنوی، رازآلود و قابل تامل تحلیل کرد و گفت: موسیقی کردستان به بسیاری از نیازهای معنوی زمان خود در مکانها و زمانها مختلف پاسخگو بوده است.
صادقی با بیان اینکه تولید صنایع دستی از دیگر مزیت های منحصربفرد کردستان است، اظهار کرد: صنایع دستی کردستان با توجه به نیازهای زندگی مردم و متناسب با فصول و شرایط جغرافیایی دشت و کوه خلق شده است.
وی با یادآوری این نکته که آنچه به عنوان صنایع دستی کردستان از آن یاد می شود حیرت انگیز است، افزود: صنایع دستی کردستان در طول گذر زمان حیات خود را حفظ کرده و به رغم تمام نوآوری تحمیلی غرب هنوز هم مداومت تاریخی و فرهنگی خود را در زندگی مردم جاری و ساری ساخته است.
صادقی مکمل تمام ویژگی های خاص کردستان را جشن ها و آیین های کردستان دانست و گفت: آیین و جشن های سنتی کردستان در قالب هماهنگی شگفت انگیز با طبیعت برای جهان بینی زندگی پاسخی را یافته هویت جمعی را صیانت و تضمین کرده است. وی گفت: آیین و مراسمات باعث شده است تا مردمان کردستان در یک معنویت بسیار عمیق و به دور از توهم در قالبی خلاق و سرشار از ارزش های دینی و عرفانی، تکیه گاههای معنوی، فلسفی و ارزشی مستحکمی را به وجود آورده است.
صادقی زیباترین خاستگاه ارزشی آیین ها را محافظت و صیانت از هستی در مقابل تهاجمات طبیعی و غیر طبیعی دانست و تصریح کرد: سرزمین غنی و پرارزش کردستان بارها مورد یورش و دست اندازی دشمنان قرار گرفته است.
وی با تاکید بر این نکته که کردستان هرگز به جایی تهاجم نکرده است، گفت: مردمان سربلند کرد همواره دفاع کرده اند و در غالب موارد توانسته دشمنانش را شکست داده و درخود تحلیل کند.
صادقی با اعلام اینکه تهاجم گاه در قالب تحمیل عناوین مختلف همچون هجیج (به معنای تبعخ دست دوم) بوده است، توضیح داد
: هرچند این تحمیل ناخواسته صورت گرفت اما نباید از خاطر دورداشت که هرگز فرهنگ و جهان بینی ناشی از این تهاجم نتوانست در حافظه و خاطر مردمان کرد نقش بندد.
وی ضمن ابراز خرسندی از راه اندازی هفته فرهنگی، خاطرنشان کرد: فعالیت های فرهنگی از این نوع منجر به نشان دادن قدرت ابتکار و اندیشه نیاکان ما و وصل اندیشه، اقتصاد و فرهنگ به سایر نقاط کشور می شود.

 

ضرورت معرفی پتانسیل‌های فرهنگی کردستان
مدیرکل استان های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بر معرفی هرچه بیشتر پتانسیل های فرهنگی استان کردستان به دیگر ایرانیان تاکید کرد.
محمد مهدی احمدی در سومین شب هفته فرهنگی کردستان که با عنوان شب فرهنگ اردلان و کلهر در فاز تجارت و گردشگری منطقه آزاد انزلی برگزار شد، با اشاره به اینکه فلسفه برگزاری هفته های فرهنگی استان های کشور ایجاد انسجام و یکپارچگی است، گفت: ظرفیت های پنهان فرهنگی در کشور باید به جهانیان معرفی شود.
وی افزود: استان کردستان امروزه به عنوان یکی از قطب های فرهنگی ایران محسوب می شود و لازم است معرفی شایسته در این زمینه صورت پذیرد. مدیر کل استان های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه کردستان دارای فرهنگی غنی و با اصالت است، اظهار داشت: استفاده از ظرفیت های فرهنگی کردستان می تواند کمک شایانی به توسعه این استان نماید.
وی با تاکید بر لزوم انتقال الگوهای ایرانی اسلامی به جوانان اظهار داشت: اینکه جوانان الگوهای خود را از پیشینه تاریخی و فرهنگ غنی ایرانی اسلامی بگیرند بهترین راهکار برای مقابله با الگوهای وارداتی است. مدیر کل امور استانهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بر بها دادن ظرفیت های فرهنگی استان ها و شهرستان ها تاکیدکرد و افزود: تمرکز زدایی برنامه های فرهنگی یکی از سیاست های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
احمدی برگزاری هفته های فرهنگی را کاری ارزشمند خواند و گفت: متاسفانه الگوی متناسب با مسایل فرهنگی نداریم و اگر از زیست فرهنگی باید از گذشته خود آگاه شویم و الگوهای خود را از گذشتگان می گیرند و این مراسم ها فرصت مناسبی برای رسیدن به این اهداف است.
احمدی با اشاره به اینکه امروز فرهنگ حرف اول را در جامعه می زند نه قدرت اقتصادی و نظامی تاکید کرد: فرهنگ می تواند افکار عمومی را مدیریت کند.

 

هفته ای با برنامه‌های متفاوت فرهنگی
در هفته ی فرهنگی کردستان در بندر انزلی برنامه های متفاوتی برگزار شد. تجلیل از مقام هنرمندمندانی چون قطب الدین صادقی، بهروز غریب پور و صدیق تعریف از جمله ی این برنامه ها بود. علاوه بر این سه هنرمند، دکتر اسعد اردلان نیز از سخنرانان اصلی این مراسم بود. هنرمندانی چون سعدالله نصیری، عادل نادری( با گروه حمید حاصلی /ئاگرین)، کمال قادری،ایوب خوشاب، علاءالدین نباتی(گروه موکریان)، جلال داوودی(گروه بی سنور) به موسیقی زیبای کردی را در ساحل انزلی برای ایرانیان طنین انداز کردند. همچنین گروههای مداحی و دف نوازی آوای قدسیان(پرویز مندمی) و اخوان(مسعود مرادی) موسیقی عرفانی و خانقاهی کردستان را عرضه کردند و گروه هلپرکی پیشوا و ۱۲ سواره مریوان حاضران را با بزمهای شادی کردستان آسنا کردند. گروه آبیدر نیر نیز چند نغمه ی سنتی کردستان اجرا کرد. در حوزه تئاتر خیابانی، عبید رستمی کاری با عنوان«بووکه بارانه» ارائه کرد و هیوا اسدبیگی از سقز«سونامی جوراب» را اجرای عمومی کردند. شب آخر هفته فرهنگی کردستان در انزلی طبق برنامه شب آخرهفته فرهنگی دکتر نجم الدین جباری سخنرانی کرد و چند برنامه موسیقی و هلپرکی و دف نوازی نیز اجرا شد.
هر یک ازشبهای هفته فرهنگی کردستان با عناوین اردلان و کلهر، موکریان، اورامان، گروس، سارال و شب فرهنگ لیلاخ نامگذاری شده و برنامه ویژه این حوزه های فرهنگی شهرستانهای کردستان برگزار می شد.
صنایع دستی و غذاهای محلی و غرفه های گردشگری و البسه کردستان نیز از محورهای این هفته فرهنگی بود. استقبال از این برنامه های بویژه در شبهای موسیقی کردستان به گونه ای بود که جای نشستن برای عده ای باقی نمانده بود و برخی مهمانان ایستاده برنامه های را به نظاره می نشستند. همچنین بسیاری از شهروندان کرد ساکن شمال که از این برنامه اطلاع یافته بودند، خود را به محل برگزاری رسانده بودند تا با فرهنگی آبا و اجدادی و مسافران فرهنگی کردستان دیداری تازه کنند.

*عکس‌ها از: خبرآنلاین