«شهرت‌کراسی» آفت دموکراسی در انتخابات

چاپ

Mostafa Allahveisaian2 «شهرت‌کراسی» آفت دموکراسی در انتخاباتمصطفی الله‌ویسیان: انتخابات بسیار مهمی در پیش است انتخاب رئیس جمهور برای چهار سال دیگر و نیز غربال شورای شهر و روستا وانتخاب اعضای جدید در مجالس ایالتی و محلی ، بازهم تکاپو در بین جناحهای سیاسی و رقباهای انتخاباتی پرشور تر رونق میگیرد اما در این بین چونان دوره های گذشته کمی پررنگتر لایه جدیدی در بین سیاستمداران و نخبگان فرهنگی و اجتماعی ظاهر میشودکه وارد عرصه سیاست شده و در گزینش‌های مختلف حضور می‌یابد و گوی سبقت را از دیگر چهره‌ها می‌رباید. پدیده ای نو ظهور بنام” شهرت کراسی ” که در هر دوره ،حوزه گسترده‌تری یافته و لایه نوینی میان مردم و نهادهای سیاسی تصمیم‌ساز ایجاد می‌کند. یعنی افرادی که شهرت و معروفیت خود را در حوزه‌های دیگر کسب کرده اند ولی آن را در میدان رقابت سیاسی خرج می‌کنند؛ افرادی که به صرف اینکه مشهورهستند به آسانی وارد رقابت‌های انتخاباتی می‌شوند و جای افراد متخصص و نخبه را در نهادهای سیاسی می‌گیرند.
هر چند بعضی از آنها در رشته‌های تخصصی خود نظیر ورزش،مجری گری، طنز،تئاتر و سینما و تلویزیون و… دارای عناوین بوده و می‌توانند برای اعتلای رشته تخصصی خود گام بردارند، اما با حضور در میدان سیاسی آنچنان که باید و شاید برنامه‌های منسجم و طولانی مدت ارائه نمی‌دهند.صرفا به این بهانه که مردم به آنها لطف دارند و در میان اجتماع محبوبیت و مقبولیت در رشته تخصصی خود دارند هول و هراس برشان میدارد که از رای مردم برای وصال به مطامع دنیوی خود بهره برداری نمایند که این روند متاسفانه به تدریج فرهنگ و مسیر مردم سالاری و مهمتر از همه دموکراسی به معنای واقعی به ویژه در نگاه مردم سالاری دینی را به سمت شهرت سالاری “باری به هرجهت” سوق می‌دهد . این پدیده تنها در یک سرزمین جغرافیایی یا یک فرهنگ خاص محدود نیست ولی در این سالهای اخیر روند تزاید و رو به رشد نگران کننده ای به خود گرفته است که فعالان عرصه سیاسی را تنگ عرصه نموده ونمودارهای تحلیلی در انتخاب صحیح را دچار انحراف می نماید. اینروزها شهرت‌سالاری به سرعت در حال رشد و شکل‌گیری است و این رشد به جایی رسیده است که به محض آنکه فردی دارای اندکی شهرت می‌شود یا هر از چندگاهی در تلویزیون چهره اش ظاهر میشود و یا تعدادی مقاله اش در مطبوعات و سمینارها و… چاپ می‌شود سریع از او می‌پرسند چرا در انتخابات کاندید نمیشوی ؟ چهره‌هایی که در انتخابات های گذشته گوی سبقت از رقبای خود گرفتند چه در مجلس شورای اسلامی و چه در شورای اسلامی شهرها و حتی روستاهای بزرگ نیزهم وچه چهره هایی که از همین الان گمانه زنی برای ورود به انتخابات را آغاز نموده اند و به سنگ محک در حال حک کردن نام خود در اذهان عمومی هستند؛ از مجریان تلویزیون تا ورزشکاران و هنرمندان همه از این فرهنگ ‌ برخوردار هستند، اما نکته اصلی اینجاست ؛شهرت سالاری یک انحراف از مردم سالاری است.
چون در شهرت سالاری ،معیار فقط شهرت است، حتی محبوبیت یا بعد منفی افراد در اهمیت ثانویه قرار میگیرد یعنی همین که یک نفر توجه زیادی به خود جلب کند ولو از راه جنجال آفرینی کافی است تا نامزد مناسبی برای عرصه‌های مختلف سیاست به حساب آید. ودیگر اینکه افرادی که شهرت خود را در حوزه دیگری کسب کرده اند و بعد وارد رقابت‌های انتخاباتی می‌شوند مشخص است که از همان ابتدا ‌و قبل از اینکه برنامه‌های سیاسی، توانایی‌ها و نقطه نظرات خود را به جامعه عرضه کنند جمع کثیری از طرفداران خود را به میدان می‌آورند و رقابت طبیعی انتخاباتی را مختل می‌کنند چون برنامه منسجمی برای ارائه دادن ندارند واگر هم داشته باشند سعی میکنند از شهرت خود بهره گیری نمایند نه اینکه برنامه ارائه نمایند.
مردم سالاری قربانی شهرت سالاری میشود چون افراد مشهور که وارد عرصه سیاست می‌شوند با وجهه هنری، ورزشی یا جنجالی خود وارد میدان رقابت میشوند، نه وجهه واقعی‌شان، چرا که در بعضی از اینگونه رقابت‌ها بُعد شخصیت اجتماعی، هنری یا ورزشی فرد بر بُعد فرهنگی و سیاسی وی در تبلیغات پیشی می‌گیرد و آنچنان تبلیغ می‌شود که اگر فرد مجری توانمندی در تلویزیون باشد، می‌تواند نماینده مناسبی برای مردم باشد.
شهرت کراسی آفت دموکراسی است زیرا در شهرت سالاری شخصیت‌های مشهور به دلیل آنکه خودشان تجربه، تخصص و توانایی لازم در عرصه سیاسی، اقتصادی و جامعه‌شناسی و آسیب‌شناسی ندارند تبدیل به نماد خارجی جریان‌هایی می‌شوند که در پشت آنها قرار می‌گیرند. آنها در واقع تبدیل به سخنگو، توجیه کننده و سپر میان تصمیم‌گیران و نظریه‌پردازان پشت سر خود و مردم می‌شوند. در این برهه حساس که نیاز واقعی به جلب نیروهای متخصص و کاردان در عرصه سیاسی و مدیریتی محسوس هست رشد نظام و فرهنگ شهرت سالاری می‌تواند آثار مخربی داشته باشد. نیاز امروز جامعه ما از نظر سیاسی و اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به افرادی است که از راه کاردانی‌شان در سیاست یا اقتصاد مشهور می‌شوند و نه کسانی که از راه شهرت، سیاستمدار می‌شوند. مردم فهیم و فرهنگی ما میدانند و باید بدانند که باید توجه منصفانه به توانمندی‌های سیاسی و تخصص‌های بسیار کاربردی در عرصه های مختلف معطوف شود وهمه لازم است بدانیم وآگاه باشیم ، وضعیت پیچیده منطقه، واوضاع سیاسی پیرامونمان ،بیش از معروفیت به تخصص، وجدان و صداقت ‌نیاز دارد.